مخترع GPS در ۹۵ سالگی درگذشت
درگذشت «گلادیس وست» در ۹۵ سالگی، پایانی آرام بر زندگی زنی بود که نامش کمتر شنیده شد، اما اثر کارش تقریباً هر روز و هر جا همراه ماست.
اگرچه بسیاری شاید او را نشناسند، اما دستاورد علمیاش در قلب فناوریای قرار دارد که امروزه بدون آن زندگی مدرن مختل میشود: سامانه موقعیتیابی جهانی (GPS). از هدایت هواپیماها و عملیات امداد گرفته تا پیدا کردن یک آدرس ساده در شهر، همگی وامدار پژوهشهایی هستند که وست دههها پیش انجام داد.
خانواده او صبح روز گذشته از طریق حساب کاربریاش در شبکه اجتماعی ایکس خبر درگذشتش را اعلام کردند و نوشتند که دکتر وست در آرامش و در کنار عزیزانش چشم از جهان فروبست و قدردان محبتها و دعاهای مردم هستند.
گلادیس وست در سال ۱۹۳۰ در ایالت ویرجینیا به دنیا آمد؛ در دورانی که تبعیض نژادی در جنوب آمریکا واقعیتی تلخ و روزمره بود. با وجود این موانع، او توانست راه خود را به آموزش عالی باز کند و در کالج ایالتی ویرجینیا (که امروز دانشگاه ایالتی ویرجینیا نام دارد) در رشته ریاضیات تحصیل کند و مدارک کارشناسی و کارشناسی ارشد بگیرد.
او در سال ۱۹۵۶ به استخدام مرکزی درآمد که امروز با نام «مرکز جنگ سطحی نیروی دریایی» در دالگرن شناخته میشود. بخش عمده فعالیت علمی وست در دهههای ۷۰ و ۸۰ میلادی صرف تحلیل دادههای ماهوارهای و طراحی مدلهای ریاضی بسیار دقیق از شکل و ابعاد زمین شد؛ محاسباتی چنان پیچیده که درک آنها برای غیرمتخصصان تقریباً ناممکن است. همین مدلها بعدها به پایه فنی سیستم GPS تبدیل شدند.
وست بیش از چهار دهه، یعنی ۴۲ سال، در این مرکز فعالیت کرد و سرانجام در سال ۱۹۹۸ بازنشسته شد. با این حال، مانند بسیاری از زنان، بهخصوص زنان سیاهپوست که نقش کلیدی در پیشرفت علم و فناوری آمریکا داشتهاند، دستاوردهای او سالها در سایه ماند و چندان دیده نشد.
این بیتوجهی تا سال ۲۰۱۸ ادامه داشت؛ زمانی که در یک مراسم دانشجویی، شرح کوتاهی از فعالیتهای او ارائه شد و همانجا تلاشهایی برای قدردانی رسمی از او آغاز گردید. نتیجه این تلاشها آن بود که وست در همان سال به تالار مشاهیر پیشگامان فضا و موشک نیروی هوایی آمریکا راه یافت و همچنین عنوان «فارغالتحصیل زن سال» را از سوی جوایز مربوط به کالجها و دانشگاههای تاریخی سیاهپوستان دریافت کرد.
روزنامه گاردین نیز در سال ۲۰۲۰ گفتوگویی با او منتشر کرد. در این مصاحبه، وست از مسیر زندگی حرفهای خود سخن گفت و با لبخند اشاره کرد که با وجود نقش غیرمستقیمش در شکلگیری GPS، هنگام سفر همچنان ترجیح میدهد از نقشههای کاغذی استفاده کند.
