فیلترشکنهای رایگان در آینده نزدیک خاموش میشوند
یک نهاد آمریکایی فعال در حوزه حمایت از اینترنت آزاد اعلام کرده به دلیل کمبود شدید منابع مالی، ادامه پشتیبانی از برخی ابزارهای عبور از سانسور برای کاربران ایرانی در معرض توقف قرار گرفته است. این هشدار در حالی مطرح میشود که طی ماههای اخیر شمار کاربران ایرانی استفادهکننده از این ابزارها رشد کمسابقهای داشته است.
این نهاد غیرانتفاعی که تأمین مالی پروژههایی مانند Open Technology Fund را بر عهده دارد، اعلام کرده در صورت تأمین نشدن فوری ۱۰ میلیون دلار بودجه، ناچار خواهد بود درباره تعلیق خدمات تصمیمگیری کند. ابزارهایی مانند Tor و Psiphon از جمله سرویسهایی هستند که بخشی از هزینههایشان از طریق این صندوق تأمین میشود.
بر اساس گزارشها، تعداد کاربران فناوریهای دور زدن فیلترینگ در ایران از حدود ۷.۵ میلیون نفر به نزدیک ۲۵ میلیون نفر افزایش یافته است؛ رشدی که فشار مضاعفی بر منابع مالی این نهاد وارد کرده است. با توجه به تحریمهای مالی، بسیاری از شهروندان ایرانی امکان پرداخت مستقیم برای خدمات ویپیان خارجی را ندارند و به همین دلیل این ابزارها عمدتاً بهصورت رایگان و با اتکا به بودجههای دولتی آمریکا ارائه میشوند.
در همین حال، وزارت خارجه ایالات متحده اختصاص ۱۰ میلیون دلار برای پشتیبانی از دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت آزاد را تصویب کرده، اما روند انتقال این اعتبار به دلیل اختلافات داخلی در ساختار حکومتی آمریکا با تأخیر روبهرو شده است. طبق روال معمول، این بودجه باید از وزارت خارجه به U.S. Agency for Global Media منتقل و سپس در اختیار صندوق قرار گیرد؛ فرآیندی که معمولاً حدود دو هفته زمان میبرد.
با این حال، اختلاف دیدگاه میان چهرههایی در اردوگاه سیاسی نزدیک به Donald Trump و برخی سناتورها، این روند را متوقف کرده است. در این میان، Kari Lake پیشنهاد داده که صندوق از ذخایر موجود خود برای پاسخ به افزایش تقاضا در ایران استفاده کند؛ پیشنهادی که با مخالفت برخی قانونگذاران مواجه شده، زیرا به باور آنان ممکن است منابع برنامههای مرتبط با آزادی اینترنت در کشورهایی مانند چین، کوبا و روسیه کاهش یابد.
مدیران صندوق هشدار دادهاند که بدون تزریق سریع منابع جدید، ادامه فعالیت در سطح فعلی ممکن نخواهد بود. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که طی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ کاهش بودجه و تعدیل نیرو در نهادهای مرتبط با رسانههای برونمرزی آمریکا نیز اعمال شده و فشار مالی مضاعفی بر برنامههای حمایت از اینترنت آزاد وارد کرده است.
