گزارش نگرانکننده از وضعیت اینترنت کشور؛ محدودیت گسترده IPv6 در ایران ادامه دارد
با وجود بازگشت نسبی برخی سرویسهای اینترنتی، اتصال مبتنی بر پروتکل IPv6 در شبکه کشور همچنان بهشدت محدود است. گزارشها نشان میدهد بیش از ۹۸ درصد از دسترسی IPv6 از اواسط دیماه تاکنون همچنان قطع یا غیرفعال باقی مانده است.
به گزارش عصر فناوری و به نقل از اقتصادآنلاین، از ۱۸ دیماه اختلال گستردهای در اینترنت کشور رخ داد که بخش قابلتوجهی از آن به فناوری IPv6 مربوط میشود؛ پروتکلی که هنوز بازگشت کامل آن تأیید نشده است.
سقوط شدید ترافیک IPv6 در ایران
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی شرکتهای معتبر پایش اینترنت مانند Cloudflare و Kentik، بعدازظهر ۱۸ دیماه حدود ۹۸ درصد از اتصال IPv6 در شبکههای ایرانی قطع شد.
گزارش Cloudflare نشان میدهد فضای آدرسدهی IPv6 اعلامشده توسط شبکههای ایران از بیش از ۴۸ میلیون بلوک به حدود ۷۳۷ هزار بلوک کاهش یافته است. همزمان، سهم ترافیک IPv6 از کل اینترنت کشور نیز از حدود ۱۲ درصد به تنها ۱.۸ درصد سقوط کرده است.
اگرچه برخی گزارشها حاکی از آن است که بخشی از دسترسیهای اینترنتی در ۸ بهمن (۲۸ ژانویه) دوباره برقرار شدهاند، اما دادههای فنی منتشرشده از سوی نهادهای پایش بینالمللی هنوز بازگشت کامل IPv6 در ایران را تأیید نمیکند.
IPv6 چیست و چرا اهمیت دارد؟
برای فعالیت اینترنت، هر دستگاه متصل به شبکه به یک آدرس منحصربهفرد نیاز دارد؛ مشابه شماره تلفن یا نشانی پستی. در ابتدای شکلگیری اینترنت، سیستم آدرسدهی IPv4 طراحی شد که امکان ایجاد حدود ۴.۳ میلیارد آدرس را فراهم میکرد.
با رشد سریع اینترنت و افزایش تعداد دستگاههای متصل، این ظرفیت کافی نبود. در سال ۲۰۱۱ سازمان جهانی تخصیص آدرس اینترنت (IANA) اعلام کرد که آدرسهای IPv4 به پایان رسیدهاند.
در پاسخ به این بحران، از دهه ۱۹۹۰ توسعه نسل جدیدی از پروتکل آدرسدهی با نام IPv6 آغاز شد. این پروتکل امکان ایجاد تعداد بسیار عظیمی از آدرسها را فراهم میکند؛ رقمی در حدود ۳۴۰ میلیارد میلیارد میلیارد میلیارد آدرس که عملاً محدودیتی برای رشد اینترنت باقی نمیگذارد.
وضعیت پذیرش IPv6 در جهان و ایران
بر اساس آمارهای ابتدای سال ۲۰۲۵، نرخ پذیرش جهانی IPv6 به بیش از ۴۳ درصد رسیده است. در این میان، برخی کشورها پیشتاز هستند:
- فرانسه: حدود ۸۰ درصد
- آلمان: حدود ۷۵ درصد
- هند: حدود ۷۴ درصد
- ایالات متحده: کمی بیش از ۵۰ درصد
در مقابل، دادههای سازمان RIPE نشان میدهد سهم IPv6 در ایران تنها حدود ۵ درصد است؛ رقمی که فاصله چشمگیری با میانگین جهانی دارد.
با این حال، در سالهای اخیر تلاشهایی از سوی جامعه فنی کشور برای گسترش استفاده از IPv6 انجام شده بود. گزارشها از رشد تدریجی پذیرش IPv6 در ایران و برنامهریزی برای توسعه آن در زیرساختهای دیجیتال کشور حکایت داشت؛ روندی که اختلال اخیر، آینده آن را با ابهام مواجه کرده است.
