اسنپ و تپسی: منتظر افزایش قیمت کرایه باشید
در جلسهای که صبح شنبه هشتم آذر با حضور مدیرعاملان اسنپ و تپسی، معاونان حقوقی دو پلتفرم، رئیس اتحادیه کسبوکارهای مجازی، دبیر انجمن تجارت الکترونیک و مدیر حقوقی اتاق اصناف ایران برگزار شد، ابعاد مختلف طرح جدید تأمین اجتماعی درباره بیمه رانندگان تاکسیهای آنلاین بررسی شد.
ابهامات درباره مستمری بازنشستگان
با وجود تأکید تأمین اجتماعی مبنی بر اینکه مستمری بازنشستگان تحت تأثیر این طرح قرار نخواهد گرفت، مدیرعامل اسنپ و معاون حقوقی تپسی اظهار داشتند که هیچ بندی در طرح کنونی، این تضمین را ارائه نمیکند.
پیامدهای اجرایی طرح
مدیرعامل تپسی اعلام کرد که اجرای این طرح میتواند باعث شود دسترسی برخی رانندگان به پروفایلشان در پلتفرمها مسدود شود و حتی پلتفرمها با جریمههای قانونی مواجه شوند. همچنین افزایش حق بیمه کارفرمایی، بین ۲ تا ۶ درصد، نه تنها باعث رشد قیمتها میشود، بلکه برهمزدن تعادل عرضه و تقاضا ممکن است افزایش نرخها را بسیار بیشتر کند.
افزایش کرایهها و کاهش رضایت کاربران
محمد خلج، مدیرعامل اسنپ، توضیح داد که طبق طرح جدید، رانندگان باید ۱۳.۵ درصد از درآمد خود و ۲ تا ۶ درصد از کرایهها را بابت بیمه پرداخت کنند. این مسئله موجب افزایش هزینه سفرها و کاهش رضایت کاربران خواهد شد. او تأکید کرد که اصل نگرانی، اجباری بودن بیمه است نه خود بیمه، زیرا رانندگان در پلتفرمها مستقل هستند و رابطه کارفرمایی با پلتفرم ندارند.
تأثیر بر درآمد رانندگان بیمهشده و بازنشستگان
خلج افزود که رانندگان فعلی که بیمه پرداخت میکنند نیز از کاهش سهم درآمدی متضرر خواهند شد. همچنین، با استناد به قانون بازنشستگی، بازنشستگان نمیتوانند بیمه پرداخت کنند و اجرای اجباری طرح میتواند مستمری آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
رانندگان پارهوقت و کاهش عرضه خدمات
مصطفی سیدحسینی، مدیرعامل تپسی، با اشاره به اینکه نیمی از رانندگان کمتر از دو سفر در روز انجام میدهند، هشدار داد که بیمه اجباری رانندگان پارهوقت باعث کاهش عرضه و افت کیفیت سرویس خواهد شد. او افزود که به همخوردن تعادل عرضه و تقاضا میتواند قیمتها را بسیار بیشتر از ۲ تا ۶ درصد افزایش دهد.
مشکلات حقوقی و قانونی طرح
مهدی شمسایی، معاون حقوقی اسنپ، گفت که بر اساس قانون برنامه توسعه، رانندگان میتوانند خودشان بیمه شوند و توافقات اولیه برای تشویق به بیمه نیز توسط پلتفرمها انجام شده بود، اما تأمین اجتماعی این مسیر را به اجبار تبدیل کرده و پلتفرمها را تهدید به جریمه کرده است.
صادق سازگاری، مدیر حقوقی اتاق اصناف، هم خاطرنشان کرد که بیمه اجباری برای افرادی که کسبوکار خودشان را اداره میکنند، توجیه قانونی ندارد و اجرای چنین طرحی میتواند بدعتی در نظام بیمهای دیجیتال ایجاد کند.
تعداد محدود رانندگان تماموقت
نگین انصاری، معاون حقوقی تپسی، یادآور شد که تعداد رانندگان تماموقت در دو پلتفرم زیر ۲۰ هزار نفر است و اکثر رانندگان، فعالیت پارهوقت دارند. پیش از این، تشویقهایی برای بیمه اختیاری رانندگان در نظر گرفته شده بود، اما اجرای طرح جدید این سازوکار را متوقف کرده است.
چالشهای قانون کار و نظام صنفی
سازگاری و شمسایی تأکید کردند که رابطه بین راننده و پلتفرم، رابطه کارگر-کارفرما نیست و اجرای طرح با قوانین کار ناسازگار است. طبق قانون برنامه هفتم توسعه، رانندگان فاقد بیمه مشمول این الزام نیستند و میتوانند خودشان بیمه شوند.
نتیجهگیری و هشدارها
مدیران پلتفرمها بر این باورند که اجرای طرح بیمه اجباری رانندگان نه تنها باعث افزایش کرایه و کاهش کیفیت خدمات میشود، بلکه جذابیت کار برای رانندگان را کاهش میدهد و میتواند منجر به مهاجرت بخشی از رانندگان به بخش سنتی شود، که این خود تهدیدی برای امنیت سفرها و نظارت بر خدمات است.
رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کسبوکارهای فضای مجازی، نیز گفت که تأمین اجتماعی به دنبال جبران کسری منابع خود است و این نگرانی وجود دارد که سیاستهای مشابه برای سایر اصناف و بازاریابها نیز اعمال شود.
