ناسا برای نجات تلسکوپ فضایی خود، دست به کار عجیبی میزند!
یک ماموریت نجات تاریخی رباتیک که قرار است سال آینده پرتاب شود، با یک راکت پرتابشونده از هواپیما به فضا میرود.
در سپتامبر، ناسا اعلام کرد که شرکت Katalyst Space Technologies از ایالت آریزونا برای افزایش ارتفاع تلسکوپ فضایی Neil Gehrels Swift انتخاب شده است. این تلسکوپ از زمان پرتابش در نوامبر ۲۰۰۴، به تدریج در مدار پایینتری قرار گرفته و وضعیت آن خطرناک شده است.
امروز مشخص شد که چگونه فضاپیمای Katalyst به فضا خواهد رفت: روی راکت Pegasus که توسط غول هوافضای Northrop Grumman ساخته شده و از هواپیما پرتاب میشود. تلسکوپ Swift به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار توسط شرکت Orbital Sciences ساخته شده بود که در ۲۰۱۴ به Orbital ATK تغییر نام داد و سپس در ۲۰۱۸ توسط Northrop Grumman خریداری شد. این تلسکوپ دو دهه است که انفجارهای گاما را از مدار پایین زمین مطالعه میکند.
مدار Swift در طول سالها کاهش یافته است، از ۶۰۰ کیلومتر اولیه به حدود ۴۰۰ کیلومتر امروز. هرچه مدار پایینتر میرود، کشش جوی بیشتری دارد و سرعت سقوط آن افزایش مییابد. Swift هیچ موتور حرکتی ندارد تا این فرایند را کنترل کند. اگر کاری انجام نشود، احتمالاً تا پایان ۲۰۲۶ به زمین سقوط خواهد کرد و جایگزینی برای آن وجود ندارد. بنابراین ناسا تصمیم گرفت از صنعت خصوصی برای نجات تلسکوپ در زمان محدود استفاده کند.
شرکت Katalyst این قرارداد را برنده شد و تصمیم گرفت از Pegasus XL، نسخه بزرگتر راکت هواپرتاب، استفاده کند. این راکت با فعال شدن موتورهای جامد خود پس از رها شدن از هواپیمای L-1011 Stargazer در ارتفاع حدود ۱۲,۰۰۰ متر، به فضا پرتاب میشود. Pegasus قادر است حدود ۴۵۴ کیلوگرم بار به مدار پایین زمین ببرد. این راکت از ۱۹۹۰ تاکنون ۴۵ ماموریت داشته که ۴۰ مورد موفقیتآمیز بوده است. آخرین پرواز آن در ژوئن ۲۰۲۱ بود.
ماموریت Katalyst قرار است ژوئن ۲۰۲۶ پرتاب شود و فضاپیما Swift را پیدا کرده و با سه بازوی رباتیک آن را بگیرد. این کار دشوار است، زیرا Swift برای سرویسدهی طراحی نشده و اپتیکهای حساس آن نباید به خورشید، زمین یا ماه نگاه کنند.
Katalyst با بررسی عکسهای پیش از پرتاب Swift و مشاوره با تیمهای ناسا و Northrop Grumman، بهترین نقاط برای گرفتن تلسکوپ را شناسایی کرده است. پس از گرفتن، فضاپیما Swift را دوباره به ارتفاع حدود ۶۰۰ کیلومتر میبرد و انتظار میرود عمر آن در مدار دوباره حدود ۲۲ سال باشد. اگر موفقیتآمیز باشد، این نخستین بار خواهد بود که یک ماهواره بدون سرنشین دولتی آمریکا توسط یک فضاپیمای خصوصی گرفته میشود. این ماموریت همچنین میتواند مسیر جدیدی برای ماموریتهای سریع و بلندپروازانه آینده در فضا باز کند.
Katalyst تجربه پرواز فضایی دارد؛ در ۲۰۲۴، دو فضاپیما به مدار پایین زمین پرتاب کرد و سیستمهای اصلی این ماموریت را آزمایش کرد. در ۲۰۲۷، این شرکت قصد دارد اولین ماموریت خود به مدار زمینآهنگ را با فضاپیمای بزرگتر Nexus انجام دهد که پلتفرم رباتیک چندمنظورهای برای مشتریان دولتی و تجاری خواهد بود.
