وضعیت شبکه 5G در ایران رو به افول! / راهحل چیست؟
با وجود گسترش تدریجی شبکه نسل پنجم تلفن همراه در کشور، مسیر 5G در ایران همچنان با دستاندازهای جدی روبهروست؛ مسائلی که از کمبود فرکانسهای کلیدی گرفته تا فشار تحریمها، سرعت تحقق این فناوری حیاتی را کاهش دادهاند.
بر اساس تازهترین دادههای منتشرشده از سوی سازمان تنظیم مقررات، تاکنون بیش از ۲۴۰۰ پایگاه 5G در نقاط مختلف ایران فعال شدهاند. تمرکز اصلی این سایتها در استانهایی مانند تهران، خراسان رضوی، فارس، خوزستان و قزوین است؛ مناطقی که عملاً ستون فقرات پوشش نسل پنجم را شکل میدهند.
محمدحسن جوادزاده، معاون امور رادیویی رگولاتوری، با اشاره به جایگاه اقتصادی 5G در دنیا، این فناوری را یک ابزار کلیدی برای رشد اقتصادی کشورها توصیف کرده است. به گفته او، گزارشهای بینالمللی نشان میدهد افزایش ضریب نفوذ 5G میتواند نقش مستقیمی در جهش تولید ناخالص داخلی داشته باشد و زمینه را برای توسعه فناوریهایی مانند اینترنت اشیا، شهر هوشمند، خدمات صنعتی پیشرفته و کاربردهای مبتنی بر تأخیر پایین فراهم کند.
او تأکید کرد که شبکه 5G تنها به معنای اینترنت سریعتر نیست، بلکه زیرساختی است برای اتصال پایدار در محیطهای پرتراکم و امکان استفاده همزمان از خدمات سنگینی مانند واقعیت مجازی، بازیهای آنلاین و دانلودهای حجیم.
با این حال، جوادزاده یکی از قدیمیترین گرههای توسعه ارتباطات سیار در ایران را همچنان حلنشده دانست: بلاتکلیفی باندهای فرکانسی ۷۰۰ و ۸۰۰ مگاهرتز. به گفته او، در اختیار نبودن این فرکانسها باعث شده پوشش داخل ساختمانها، مسیرهای جادهای و مناطق کمجمعیت با کیفیت مطلوب نسل پنجم فاصله داشته باشد.
در کنار این مشکل ساختاری، موانع اقتصادی و فنی نیز فشار مضاعفی بر اپراتورها وارد کردهاند. هزینههای سنگین سرمایهگذاری، دشواری اتصال 5G به شبکههای قدیمیتر و محدودیت دسترسی به تجهیزات پیشرفته به دلیل تحریمها، باعث افزایش قابل توجه هزینه اجرا و کند شدن روند توسعه شده است.
معاون رگولاتوری راه عبور از این شرایط را در همکاری هماهنگ میان نهادهای مختلف میداند. از نگاه او، تسریع در توسعه شبکه فیبر نوری، اجبار اپراتورها به استفاده مشترک از زیرساختهایی مانند دکل و تأمین برق، و همچنین اعمال مشوقهای مالیاتی و گمرکی برای واردات تجهیزات تخصصی، میتواند شتاب پروژه را افزایش دهد.
او همچنین بر ضرورت تسهیل تخصیص ارز برای اپراتورها و حمایت هدفمند از شرکتهای داخلی بهمنظور بومیسازی بخشی از تجهیزات مورد نیاز تأکید کرد؛ اقداماتی که در صورت اجرا میتوانند مسیر توسعه 5G در ایران را هموارتر کنند.
