گردش مالی بازار گیم ایران نجومی است
گزارش تازه بنیاد ملی بازیهای رایانهای تصویری نو از گیمر ایرانی ارائه میدهد: میانگین سنی ۲۹ سال، تسلط کامل موبایل و بازاری بزرگ که با چالشهای جدی مواجه است.
طبق دادههای این گزارش، موبایل بدون رقیب اصلی در ایران محسوب میشود و ۹۴.۵ درصد گیمرها بازیهای دیجیتال خود را روی گوشی تجربه میکنند. لپتاپ، کنسولهای خانگی و دستی و تبلت سهم بسیار اندکی دارند که عمدتاً به دلیل هزینه بالای این دستگاههاست. این تحول نه تنها رفتار مصرفی را شکل میدهد، بلکه چشمانداز اقتصادی صنعت گیم در کشور را نیز بازتعریف میکند.
آمارها نشان میدهند که بازیهای دیجیتال در ایران به یک پدیده اجتماعی گسترده تبدیل شدهاند؛ پدیدهای که سلیقه نسلها را شکل میدهد، بر اقتصاد خانوادهها اثر میگذارد و حتی سبک زندگی ایرانیان را تحت تأثیر قرار میدهد. در حالی که گزارش، تفکیکهای سنی و استانی ارائه میدهد، دادهای درباره جنسیت گیمرها منتشر نشده است.
تعداد بازیکنان ایرانی طی بیش از یک دهه رشد قابلتوجهی داشته است؛ از ۱۶ میلیون نفر در سال ۱۳۸۹ به ۳۴ میلیون نفر در سال ۱۴۰۰. این افزایش پیوسته نشاندهنده نفوذ عمیق بازیهای دیجیتال در زندگی ایرانیان است.
با وجود این رشد، در سال ۱۴۰۲ تعداد بازیکنان کاهش یافت و به حدود ۲۹ میلیون نفر رسید. این کاهش تنها به کاهش علاقه نسبت داده نمیشود؛ تورم، گرانی سختافزار، محدودیتهای اینترنتی و اختلالات پلتفرمی نقش مهمی در آن داشتهاند. با این حال، نسبت بازیکنان در مقیاس جمعیتی همچنان قابل توجه است؛ بیش از یک سوم ایرانیان به صورت فعال بازی میکنند و این نشان میدهد بازیهای دیجیتال جزو رفتار اصلی مصرف رسانهای ایرانیان شده است.
پروفایل بازیکن ایرانی
میانگین سنی گیمرها ۲۹ سال است و برخلاف تصور عمومی، بخش عمده بازیکنان را کودکان تشکیل نمیدهند، بلکه جوانان و بزرگسالان سهم بیشتری دارند.
- جوانان ۱۸ تا ۳۴ سال و بزرگسالان ۳۵ تا ۵۴ سال هر کدام حدود یک سوم گیمرها را تشکیل میدهند و مجموعاً بیش از ۶۵ درصد از بازیکنان را در بر میگیرند.
- خردسالان ۱۴ درصد، نوجوانان ۱۱ درصد و کهنسالان بیش از ۷ درصد از جامعه بازیکنان را شامل میشوند.
این آمار نشاندهنده استمرار علاقه نسلهای مختلف است؛ نسلی که با بازی بزرگ شده و هنوز هم به صورت فعال بازی میکند.
جغرافیای بازی در ایران
بازی در ایران محدود به چند استان خاص نیست و تقریباً همه استانها سهم قابل توجهی از گیمرها را دارند. هرمزگان بالاترین نسبت گیمرها را دارد و سمنان پایینترین. این تفاوتها علاوه بر مصرف رسانهای، نشاندهنده دسترسی متفاوت به اینترنت و تلفن همراه و تنوع جمعیتی است.
مدت زمان بازی
میانگین زمان بازی روزانه برای گیمرهای ایرانی ۸۳ دقیقه است؛ مردان به طور متوسط ۹۸ دقیقه و زنان ۵۸ دقیقه بازی میکنند.
- نوجوانان با ۱۱۸ دقیقه بیشترین زمان بازی را دارند.
- جوانان حدود ۹۸ دقیقه، کودکان ۷۲ دقیقه و بزرگسالان ۶۳ دقیقه بازی میکنند.
این دادهها نشان میدهد که حتی فشار زندگی و کمبود وقت، مانع حضور بزرگسالان در دنیای بازی نشده است.
سبکهای محبوب بازی
از نظر سبک بازی، ورزشیها (مانند فیفا و PES) محبوبترین هستند. پس از آن، بازیهای معمایی و فکری (مانند «آمیرزا») و سبکهای بتلرویال و تیراندازی آنلاین (مانند کالآودیوتی، پابجی و فورتنایت) قرار دارند.
الگوی انتخاب بازی با سن متفاوت است:
- خردسالان: بازیهای ساده و تعاملی
- کودکان: فوتبال و ماینکرفت
- نوجوانان: بازیهای رقابتی آنلاین
- جوانان: ترکیبی از بازیهای داخلی و خارجی
- بزرگسالان و کهنسالان: بازیهای فکری و سبکهای کمتنش
تماشای بازی
بیش از ۴۱ درصد بازیکنان علاقهمند به تماشای بازی دیگران هستند. این علاقه تنها محدود به استریمهای حرفهای نیست و شامل یادگیری، سرگرمی و آشنایی با بازیهای جدید میشود.
- یوتیوب با ۴۷ درصد، پلتفرم اصلی است
- آپارات با ۳۴ درصد سهم مهمی دارد
- توییچ ۶ درصد سهم دارد و نشاندهنده محدودیتهای دسترسی است
اقتصاد بازی
بازار بازیهای دیجیتال ایران گردش مالی عظیمی دارد؛ مجموع هزینهکرد بازیکنان در سال ۱۴۰۲ حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان بوده است.
- ۶۵ درصد از هزینهها صرف نرمافزار و محتواهای دیجیتال شده و تنها ۳۵ درصد به سختافزار اختصاص یافته است.
با این حال، سهم بازیهای بومی که پیشتر تا ۴۰ درصد رشد کرده بود، در سال ۱۴۰۲ به ۶ درصد کاهش یافته و این زنگ خطری جدی برای صنعت بازیسازی کشور است. عوامل این کاهش شامل کمبود سرمایه، خروج نیروهای انسانی، اختلالات شبکهای و محدودیت پلتفرمهای داخلی است.
جمعبندی
صنعت بازیهای دیجیتال ایران، جوان، پویا و پرطرفدار است. رفتار کاربران پیچیدهتر شده، زنان نقش جدیتری یافتهاند، شکاف سنی کاهش یافته و موبایل محور اصلی تجربه بازی است. با این حال، اقتصاد بازی با چالشهای ساختاری مواجه است و صنعت بومی بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت، ثبات و زیرساختهای مطمئن است.
